Waarom hebben we slaap nodig?

Ondanks dat we het soms niet willen, neemt slapen een erg groot gedeelte van je dag in. Sterker nog, we slapen gemiddeld een derde van ons leven. Lijkt hartstikke zonde, maar slaap is enorm belangrijk voor onze gezondheid!

Iedereen heeft vast wel eens gehoord van de slaaprichtlijn van 7-8 uur slaap voor volwassenen. Dat slaap belangrijk is, is dus duidelijk. Daarnaast wordt er steeds meer onderzoek gedaan naar slaap en de verschillende slaapfases, welke allemaal een eigen functie lijken te hebben. Ondanks dat de wetenschap nog niet volledig heeft uitgevonden waarom we nu precies slapen, zijn er wel enkele theorieën en enkele processen bekend welke tijdens onze slaap in werking worden gesteld. Zo zou slaap belangrijk zijn voor enkele processen die plaatsvinden in de hersenen, als een soort onderhoudsbeurt. Ook zouden hersencellen en het geheugen zich tijdens de slaap ontwikkelen.

Onderhoudsbeurt

Slapen zou afvalstoffen afvoeren uit onze hersenen. Tijdens de slaap zouden onze hersenen inkrimpen waardoor dit proces makkelijker kan plaatsvinden. Omdat dit proces enorm veel energie kost moet het lichaam waarschijnlijk in een duidelijke rustfase zijn zodat alle energie naar dit proces kan. Tijdens de slaap worden de pupillen kleiner, de hartslag vertraagt, er wordt minder urine geproduceerd en ga maar door. Stress neemt tegelijkertijd af en het aantal groeihormonen neemt toe.

Slaapfases

Tijdens het slapen zijn er enkele fasen die worden doorlopen in onze slaapcyclus. Die cyclus bestaat uit vier fasen, waarvan drie niet-REM en 1 REM-fase. Tijdens de REM fase (rapid eye movement) is er sprake van een diepe slaap en bewegen de ogen onbewust erg snel.

Sluimerfase

De eerste fase is de fase tussen het in slaap vallen en wakker zijn. Het gevoel dat je ogen dichtvallen hoort bij deze fase, tot je er aan toe geeft. In deze fase kun je nog goed nadenken en wakker worden van omgevingsgeluiden.

Lichte slaap

Tijdens de lichte slaap wordt je niet meer wakker van omgevingsgeluiden, maar kun je nog steeds wakker worden als iemand je aanraakt of er harde geluiden zijn.

Diepe slaap

In de diepe slaap verkeerd je lichaam in uiterste rust. Je ademhaling en hartritme verlagen zich tot het laagste niveau. Wakker worden in deze fase zorgt vaak voor gedesoriënteerd gevoel en duizeligheid. Diepe slaap is voornamelijk belangrijk voor fysiek herstel.

REM-slaap (ook wel droomslaap genoemd)

De REM-slaap is de laatste slaapfase. In tegenstelling tot de diepe slaap is er in de REM-fase sprake van veel hersenactiviteit, terwijl de spieren juist wel volledig zijn ontspannen. Dromen in deze fase hebben daarbij ook een functie: ze zijn nodig om informatie van de dag te verwerken en om ons geheugen op peil te houden.

Kortom: slaap is ingewikkelder dan dat het op het eerste gezicht zou lijken. Het kent verschillende belangrijke stadia en heeft een hoogstwaarschijnlijk een duidelijke functie voor het functioneren van ons lichaam. Hou jij al je slaap bij?